De jaarruimte is het bedrag dat je als ZZP’er fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor pensioen. Per 2023 is dit percentage flink omhoog gegaan als onderdeel van de Wet toekomst pensioenen: van 13,3% naar 30%.
Hoe bereken je je jaarruimte 2026?
De formule ziet er zo uit:
Jaarruimte = (30% × premiegrondslag) − (6,27 × Factor A)Drie termen om te begrijpen:
Premiegrondslag is je belastbare winst uit 2025 (het voorgaande jaar), afgetopt op €137.800, verminderd met de AOW-franchise. Die franchise staat op €19.172, en zit in de formule omdat je over het AOW-deel al een basispensioen opbouwt.
Factor A is de pensioenopbouw die je via een werkgever hebt gehad in 2025. Als je puur ZZP’er bent, is dit €0 en speelt het geen rol.
De aftoppingsgrens van €137.800 zorgt dat hoe meer je verdient boven dat bedrag, je jaarruimte niet verder stijgt.
Rekenvoorbeelden stap voor stap
ZZP’er met €60.000 winst, geen werkgeverspensioen:
Stap 1: Premiegrondslag = €60.000 − €19.172 = €40.828
Stap 2: Jaarruimte = 30% × €40.828 = €12.248
Stap 3: Belasting (37,56%): €12.248 × 37,56% ≈ €4.600 besparingDat €12.248 mag je in 2026 aftrekken van je inkomen, dus je betaalt over dat deel geen belasting.
ZZP’er met €100.000 winst:
Stap 1: Premiegrondslag = €100.000 − €19.172 = €80.828
Stap 2: Jaarruimte = 30% × €80.828 = €24.248
Stap 3: Belasting (49,50%): €24.248 × 49,50% ≈ €12.003 besparingMaximale jaarruimte (inkomen ≥ €137.800):
Stap 1: Premiegrondslag = €137.800 − €19.172 = €118.628
Stap 2: Jaarruimte = 30% × €118.628 ≈ €35.589Wat is Factor A?
Factor A staat voor de pensioenopbouw die je via een werkgever hebt opgebouwd in het vorig kalenderjaar. Je vindt dit bedrag op je Uniform Pensioen Overzicht (UPO), het jaarlijkse overzicht van je pensioenfonds.
De factor wordt vermenigvuldigd met 6,27. Dat getal is een wettelijke conversiefactor: het zet een jaarlijkse pensioenopbouw om naar de kapitaalwaarde op pensioendatum, zodat je werkgeverspensioen en jaarruimte op dezelfde manier worden gemeten.
✓ Tip
Ben je puur ZZP en bouw je geen werkgeverspensioen op? Dan is Factor A = €0 en heb je de volledige jaarruimte beschikbaar.
Ben je (deels) in loondienst geweest? Dan kan Factor A een deel van je jaarruimte reduceren. Controleer je UPO via mijnpensioenoverzicht.nl.
Reserveringsruimte: onbenutte ruimte van 10 jaar
Heb je de afgelopen 10 jaar jaarruimte niet gebruikt? Die verdwijnt niet. De onbenutte ruimte van de afgelopen 10 jaar kun je alsnog inleggen via de reserveringsruimte (ook wel inhaalruimte).
Dit is een flinke kans voor ZZP’ers die de laatste jaren goed verdienden maar weinig spaarden. Kijk je belastingaangiftes van 2015 t/m 2024 na, noteer voor elk jaar de onbenutte jaarruimte en tel die op. Dat totaal, begrensd op €42.753, is je beschikbare reserveringsruimte.
⚠ Let op
Weet je niet meer hoeveel je hebt ingelegd? Vraag een overzicht op bij je lijfrente-aanbieder. Zonder dat gegeven kun je de onbenutte ruimte per jaar niet correct berekenen.
Belastingvoordeel in detail
Jaarruimte-inleg is aftrekbaar in box 1 (inkomen uit werk en woning). Het voordeel hangt af van de belastingschijf waar je in valt:
| Belastbaar inkomen | Marginaal tarief | Voordeel op €10.000 inleg |
|---|---|---|
| Tot €38.883 | 35,75% | €3.575 |
| €38.883 – €78.426 | 37,56% | €3.756 |
| Boven €78.426 | 49,50% | €4.950 |
→ Wat kost €1.000 inleggen netto?
Je legt €1.000 in. Bij 37,56% belastingvoordeel ontvang je €376 terug via je aangifte. Netto kost het je €624 voor €1.000 opgebouwd vermogen, nog vóór beleggingsrendement.
Hoe hoger je inkomen nu, hoe groter het voordeel, en hoe meer je waarschijnlijk profiteert van het verschil tussen je huidige schijf en de lagere belasting bij uitkering na pensionering.
Vergelijking: lijfrente vs. vrij beleggen
| Aspect | Lijfrente (jaarruimte) | Vrij beleggen (box 3) |
|---|---|---|
| Belastingaftrek inleg | Ja (35,75% – 49,50%) | Nee |
| Box 3 heffing | Nee | ~2,17%/jaar over vermogen |
| Uitkering belast | Ja (box 1) | Nee |
| Flexibiliteit | Beperkt | Volledig |
| Beste voor | Lang sparen, hoog tarief nu | Aanvulling of extra kapitaal |
Lijfrente wint bijna altijd als je nu in een hogere schijf zit dan bij pensionering, wat voor de meeste ZZP’ers het geval is. Je betaalt nu 37-49% belasting, bij uitkering later waarschijnlijk 35-37%.
Tot wanneer kun je 2026 jaarruimte inleggen?
Inleg voor jaarruimte 2026 moet vóór 31 december 2026 gedaan zijn om aftrekbaar te zijn in aangifte 2026. De jaarruimte wordt berekend op basis van je inkomen uit 2025 (het voorgaande jaar); Factor A komt eveneens uit 2025 (je meest recente UPO). De aangifte doe je in 2027.
✓ Tip
Begin zo vroeg mogelijk in het jaar. Je kunt al in januari inleggen, wat een heel jaar beleggingsrendement scheelt op het ingelegde bedrag.
Praktische tips
- Automatische incasso instellen. Een maandelijks bedrag werkt beter dan niets doen.
- Controleer je reserveringsruimte. Kijk je oude aangiftes na; de kans is groot dat er ruimte ligt.
- Bereken netto kosten. Bij 37% voordeel kost €300/mnd je netto maar €189.
- Overweeg een eenmalige storting als je onbenutte reserveringsruimte hebt.
Veelgestelde vragen
Moet ik de hele jaarruimte inzetten? Nee, je kiest zelf hoeveel je inlegt.
Kan ik meer inleggen dan mijn jaarruimte? Ja, maar het bedrag boven je jaarruimte is niet fiscaal aftrekbaar.
Wat als ik een verliesjaar had? Als je winst negatief is, is je premiegrondslag €0 en heb je geen jaarruimte dat jaar.
Geldt dit ook voor banksparen? Ja. Zowel lijfrente beleggen als lijfrente banksparen zijn aftrekbare vormen van pensioensparen.
Informatie gebaseerd op Belastingdienst.nl en gepubliceerde bronnen. Dit is geen belastingadvies; raadpleeg een belastingadviseur voor jouw persoonlijke situatie.