De zelfstandigenaftrek is in 2026 vooral een kleine aftrekpost die je winst verlaagt. Het gaat om €1.200, met maximaal 37,56% voordeel, dus ongeveer €451 per jaar. Vergeleken met 2025 verdwijnt ongeveer €40 per maand uit je privébudget. Voor je pensioenplanning is dat geen ramp, maar wel concreet voor reserve, inleg of tarief.
De bedragen: 2025, 2026 en 2027
De Belastingdienst noemt voor 2026 €1.200 zelfstandigenaftrek voor ondernemers die voldoen aan het urencriterium. Ook mag je aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt. Het belastingvoordeel van de ondernemersaftrek wordt in 2026 berekend met 37,56%.
De afbouw loopt door; Rijksoverheid en Staatsblad 2022, 532 geven voor 2027 €900.
| Jaar | Zelfstandigenaftrek | Indicatief voordeel bij 37,56% | Per maand |
|---|---|---|---|
| 2020 | €7.030 | €2.640 | €220 |
| 2025 | €2.470 | €928 | €77 |
| 2026 | €1.200 | €451 | €38 |
| 2027 | €900 | €338 | €28 |
Die tabel gebruikt overal het 2026 tarief van 37,56%, zodat je vooral het aftrekbedrag vergelijkt. In 2020 kon het echte voordeel hoger zijn door de tarieven van toen. Zie dit dus als een gelijkgetrokken vergelijking, geen precieze reconstructie van je oude aangifte. Je echte aangifte hangt af van inkomen, heffingskortingen, aftrekposten en het tarief van dat jaar.
Het praktische verschil voor 2026 zit vooral hier:
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Aftrek 2025 | Zelfstandigenaftrek in 2025 | €2.470 |
| Aftrek 2026 | Zelfstandigenaftrek in 2026 | €1.200 |
| Verschil | Minder aftrek €2.470 − €1.200 | €1.270 |
| Belasting | Minder voordeel bij 37,56% €1.270 × 37,56% | ≈ €477/jaar |
| Maand | Extra reserveren per maand €477 ÷ 12 | ≈ €40 p/m |
Bij winst in de tweede schijf is €40 per maand een redelijke planningstaal. Bij lagere winst is het effect iets kleiner. In de hoogste schijf blijft de zelfstandigenaftrek alsnog beperkt tot maximaal 37,56% voordeel.
Wat betekent dit voor je pensioenbudget?
De zelfstandigenaftrek verlaagt je winst voor de inkomstenbelasting. Daalt de aftrek, dan stijgt je belastbare winst bij dezelfde omzet en kosten. Je houdt minder vrij geld over, tenzij je rekening houdt met tarief, reserveringen of uitgaven.
Jaarruimte werkt anders: het bedrag dat je fiscaal mag inleggen voor pensioen. Voor zzp’ers wordt de premiegrondslag niet kleiner door de zelfstandigenaftrek. Die berekening kijkt naar je inkomen uit het vorige jaar vóór ondernemersaftrek. De afbouw raakt dus vooral je maandbudget, niet rechtstreeks je jaarruimte.
Dat onderscheid is belangrijk: pensioeninleg kan de hogere belastingdruk deels opvangen. Maar het is geen gratis compensatie, want je stort geld op een geblokkeerde pensioenrekening. Daarvoor krijg je nu box 1 aftrek terug.
⚠ Niet verwarren: jaarruimte en maandbudget
Je jaarruimte bepaalt hoeveel je fiscaal mag inleggen. Je maandbudget bepaalt hoeveel je echt kunt missen. De afbouw van de zelfstandigenaftrek raakt vooral dat tweede punt.
Stel dat je de daling van 2025 naar 2026 wilt omzetten naar pensioeninleg. Dan kun je er grofweg op twee manieren naar kijken:
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Optie 1 | Alleen extra belasting reserveren €477 per jaar ÷ 12 | ≈ €40 p/m |
| Optie 2 | Vergelijkbare bruto aftrek creëren via lijfrente-inleg €1.270 per jaar ÷ 12 | ≈ €106 p/m |
| Teruggave | Belastingvoordeel bij €1.270 inleg en 37,56% €1.270 × 37,56% | ≈ €477/jaar |
| Netto | Netto bedrag dat je extra vastzet €1.270 − €477 | ≈ €793/jaar |
Optie 1 is defensief: je voorkomt dat de aangifte tegenvalt. Optie 2 is actiever: je bouwt pensioen op en krijgt via lijfrenteaftrek hetzelfde belastingeffect terug. Dat is het effect dat de lagere zelfstandigenaftrek kostte. Dit kan alleen met genoeg jaarruimte of reserveringsruimte.
Voorbeeld: €75.000 winst en geen Factor A
Neem een zzp’er met €75.000 winst uit onderneming, zonder loondienstpensioen en zonder Factor A. Factor A is de pensioenopbouw via een werkgever in dat jaar. De jaarruimte 2026 wordt dan grofweg berekend met het inkomen uit 2025. Ook de 2026 AOW-franchise uit de jaarruimteberekening telt mee.
→ Rekenvoorbeeld
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Winst | Inkomen voor jaarruimtevoorbeeld | €75.000 |
| Franchise | AOW-franchise 2026 | €19.172 |
| Grondslag | Premiegrondslag €75.000 − €19.172 | €55.828 |
| Ruimte | Jaarruimte bij 30% 30% × €55.828 | €16.748 |
| Inleg | Extra inleg om aftrekverlies 2025 naar 2026 bruto te spiegelen | €1.270/jaar |
| Maand | Maandelijkse pensioeninleg €1.270 ÷ 12 | ≈ €106 p/m |
In dit voorbeeld past €1.270 extra pensioeninleg ruim binnen de jaarruimte. Fiscaal mág het dus ruim. Praktisch draait het om de saaie vraag: kun je het geld missen? Dat is wel de juiste vraag.
Wanneer doe je wat?
Als je maandbudget krap is, reserveer dan eerst de extra belasting. Je krijgt geen losse factuur voor de afbouw. Het bedrag komt terug in aangifte of voorlopige aanslag. Daarom is €40 per maand apart zetten vaak nuttiger dan achteraf zoeken.
Als je buffer op orde is, gebruik je hetzelfde bedrag of de bruto €106 per maand. Daarmee bouw je vermogen op binnen een lijfrente, met box 1 aftrek en buiten box 3. Het staat daarna wel vast voor pensioen.
Als je winst wisselt, werk dan met een basisbedrag en eindejaarscheck. Een vaste maandelijkse inleg van bijvoorbeeld €50 of €100 houdt het ritme erin. In november of december kijk je of er ruimte is voor extra storting. Dan zijn winst, belastingreserve en buffer vaak duidelijker.
✓ Maak er een tariefregel van
Verwerk de lagere zelfstandigenaftrek in je uurtarief of maandelijkse privé-opname. Voor 2026 is het verschil met 2025 ongeveer €40 per maand. Reken je nog met oude fiscale ruimte van 2020? Dan moet je eerder aan ruim €180 per maand denken.
Voorwaarden en randgevallen
De zelfstandigenaftrek is er niet voor iedere zzp’er met een factuur. De Belastingdienst noemt voor 2026 onder meer deze punten:
- je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting
- je voldoet aan het urencriterium
- je hebt aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet bereikt
- de zelfstandigenaftrek is niet hoger dan je winst vóór ondernemersaftrek, behalve als je recht hebt op startersaftrek
- zelfstandigenaftrek die je niet kunt gebruiken, kun je onder voorwaarden in de volgende 9 jaar verrekenen
Starters kunnen bovenop de zelfstandigenaftrek nog startersaftrek krijgen. Die bedraagt in 2026 €2.123 en heeft eigen voorwaarden. Heb je aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd bereikt? Dan is de zelfstandigenaftrek volgens de Belastingdienst 50% van het normale bedrag.
Dit zijn precies de randgevallen waarbij een simpele maandtabel niet genoeg is. Gebruik de tool voor planning, maar controleer daarna je aangifte of vraag je boekhouder mee. Doe dat zeker als je starter bent, rond de AOW-leeftijd zit of lage winst hebt.
Boekhouding bijhouden?
Houd je winst, aftrekposten en pensioeninleg scherp bij, zodat je jaarruimte en zelfstandigenaftrek niet op gevoel hoeft te schatten.
* Affiliate link. Wij ontvangen mogelijk een vergoeding bij afsluiten. Dit beïnvloedt onze content niet.
Gebruikte bronnen
- Belastingdienst, Zelfstandigenaftrek 2026, gecontroleerd op 1 juli 2026.
- Belastingdienst, Ondernemersaftrek, gecontroleerd op 1 juli 2026.
- Belastingdienst, tariefsaanpassing aftrekposten bij hoog inkomen, gecontroleerd op 1 juli 2026.
- Rijksoverheid, met welke belastingzaken krijg ik als zzp’er te maken?, gecontroleerd op 1 juli 2026.
- Staatsblad 2022, 532, Belastingplan 2023, artikelen IV en V over de bedragen voor 2026 en 2027.
- Belastingdienst, Fiscale informatie 2020, ondernemersaftrek en investeringsaftrek, gebruikt voor het 2020 bedrag.
- Belastingdienst, hoe bereken ik mijn jaarruimte?, gecontroleerd op 1 juli 2026.
Dit artikel is informatief en geen belastingadvies of financieel advies. Controleer je aangifte, voorlopige aanslag en pensioenruimte voordat je grote bedragen vastzet.