AOV en pensioen komen uit dezelfde maandpot, maar lossen niet hetzelfde op. De AOV is inkomen als je niet kunt werken, pensioen is inkomen voor later. De buffer zit ertussen: voor wachttijd, pech en rustige maanden.
Gooi je die drie op één hoop, dan lijkt je plan goedkoper. Tot je ziek wordt, een klant laat betaalt, of pensioeninleg alleen lukt in goede maanden.
De korte rekensom
Reserveer voor drie lagen, in deze volgorde:
- Wachttijdbuffer: Geld voor de periode waarin je AOV nog niet uitkeert, of waarin je zelf risico draagt.
- AOV premie: De maandpremie van je gekozen inkomensbescherming, of tijdelijk een vast bedrag tot je offertes hebt.
- Pensioeninleg: Het bedrag voor je latere inkomen, liefst automatisch. Gebruik je lijfrente, dan staat je geld fiscaal vast voor pensioen.
De simpele formule voor je maandbudget:
| Post | Berekening |
|---|---|
| Wachttijdbuffer per maand | gewenste buffer / aantal maanden waarin je die wilt opbouwen |
| AOV premie per maand | echte premie of tijdelijke schatting |
| Pensioeninleg per maand | bedrag uit je pensioenscan of eigen planning |
| Totale reservering | bufferopbouw + AOV + pensioen |
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Buffer | €9.000 wachttijdbuffer opbouwen in 24 maanden €9.000 / 24 | €375/mnd |
| AOV | Voorbeeldpremie of tijdelijke reservering | €300/mnd |
| Pensioen | Maandelijkse pensioeninleg | €500/mnd |
| Totaal | Extra reservering naast belasting en gewone kosten €375 + €300 + €500 | €1.175/mnd |
Dit is geen adviesbedrag, maar laat zien hoe je de delen scheidt. Vul daarna je eigen bedragen in: vaste lasten, echte AOV premie en je pensioenbedrag.
Ter context: CBS StatLine kijkt naar ZZP’ers met zelfstandig werk als hoofdinkomen. Voor 2024 is het mediane inkomen uit zelfstandige arbeid €40.800. De voorbeeldreserve van €1.175 per maand is €14.100 per jaar. Dat is ruim een derde van dat mediane inkomen. Komt jouw som daarbij in de buurt, dan gaat het ook over je tarief.
Waarom een buffer tussen AOV en pensioen hoort
Een AOV keert meestal niet vanaf dag één uit. Je kiest of krijgt een wachttijd. Hoe langer die is, hoe meer je zelf overbrugt. Dat is geen pensioenprobleem, maar wel een pensioenrisico. Zonder overbrugging voelt je pensioenpot rijk op papier, maar helpt hij niet.
Rijksoverheid noemt bij de toekomstige basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen een wachttijd van twee jaar. Ook noemt Rijksoverheid dat ongeveer €100.000 nodig is voor vier jaar op minimumloonniveau. Dat getal is geen norm voor jouw buffer, maar toont wel de orde van grootte.
Voor je eigen planning is het handiger om kleiner te beginnen:
| Vraag | Praktische invulling |
|---|---|
| Hoe lang duurt je wachttijd? | Bijvoorbeeld 1, 3, 6, 12 of 24 maanden |
| Wat zijn je vaste privé lasten? | Wonen, zorg, boodschappen, verzekeringen, gezin |
| Wat kan omlaag bij ziekte? | Zakelijke kosten, sparen, vrije uitgaven |
| Wat blijft doorlopen? | Huur of hypotheek, zorg, eten, kinderen, belastingen |
| Wie draagt mee? | Partnerinkomen, bestaande buffer, schenkkring, broodfonds |
Nibud zegt dat een financiële buffer is voor onverwachte, grotere en noodzakelijke kosten. Niet voor tegenvallende inkomsten, arbeidsongeschiktheid of pensioen. Voor ZZP’ers betekent dat: een huishoudbuffer is nuttig, maar niet automatisch je wachttijdbuffer.
⚠ Pensioen is geen noodbuffer
Lijfrentegeld is bedoeld voor later en zit fiscaal vast. Dat hoort bij pensioenopbouw. Daardoor is dit geld ongeschikt voor ziekte, late betalingen of een omzetdip.
AOV en pensioen concurreren om hetzelfde geld
De lastige vraag is meestal niet of AOV verstandig is. Lastiger is wat er gebeurt met je pensioeninleg zodra de AOV premie erbij komt.
Stel dat je €800 per maand vrij hebt voor zekerheid. Dan heb je drie knoppen:
| Keuze | Wat gebeurt er? | Risico |
|---|---|---|
| Alles naar pensioen | Je bouwt later inkomen op en mogelijk fiscaal voordeel | Je huidige uitvalrisico blijft open |
| Alles naar AOV en buffer | Je beschermt je inkomen vóór pensioen beter | Je pensioengat blijft liggen |
| Verdelen | Je bouwt beide langzaam op | Minder perfect, maar vaak beter vol te houden |
De derde optie is saai, en juist daarom bruikbaar. Je begint met een bedrag dat elke maand kan blijven lopen. Daarna schaal je op als omzet, buffer en AOV keuze duidelijker zijn.
Dit sluit aan op de volgorde uit eerst buffer, AOV of pensioen. Inkomensbescherming en buffer komen eerder in de planning. Anders wordt pensioeninleg kwetsbaar zodra je onderneming een klap krijgt.
Zo zet je het in je uurtarief
Je uurtarief moet niet alleen je werkuren betalen. Het moet ook ruimte laten voor potjes uit loondienst. Denk aan ziekte, vakantie, pensioen, belasting en rustige weken.
Voor AOV en pensioen kun je deze tariefregel gebruiken:
| Stap | Voorbeeld |
|---|---|
| Bufferopbouw | €375 per maand |
| AOV premie of ziektereserve | €300 per maand |
| Pensioeninleg | €500 per maand |
| Totaal per maand | €1.175 |
| Totaal per jaar | €14.100 |
| Bij 1.380 factureerbare uren | ongeveer €10 per uur |
Plak dus niet simpelweg €10 bovenop elk markttarief. Een tarief zonder die €10 moet ergens anders vandaan komen. Dan kies je voor lager privé inkomen, minder pensioen of meer risico. Of voor meer uren of lagere kosten. Iets moet wijken.
In het artikel over ZZP tarief inclusief pensioen, AOV en vakantie staat de hele tariefformule. Gebruik dit artikel voor het AOV en pensioenstuk in die grotere berekening.
✓ Tip
Reken met je tarief exclusief btw. Btw is geen inkomen en hoort niet in je pensioen, AOV of bufferberekening.
Hoeveel pensioeninleg past naast AOV?
Begin niet bij je maximale jaarruimte. Jaarruimte is het bedrag dat je fiscaal mag inleggen. Begin bij het pensioeninkomen dat je later mist. Dat bedrag bereken je met AOW, oud werkgeverspensioen, eigen kapitaal en gewenst maandinkomen.
Daarna komt de fiscale vraag. Volgens de Belastingdienst mag je lijfrentepremies of stortingen alleen aftrekken bij een pensioentekort. Je jaarruimte bepaalt hoeveel aftrek je maximaal hebt. Reserveringsruimte is oude jaarruimte die je nog mag gebruiken. Voor 2026 hangt je jaarruimte af van je situatie in 2025. Niet gebruikte jaarruimte kun je nog tien jaar gebruiken als reserveringsruimte.
Dat geeft ruimte in je planning. Moet je nu eerst AOV en buffer regelen, dan is jaarruimte niet meteen weg. Oude ruimte kan later alsnog bruikbaar zijn. Let wel op wanneer oudere jaren vervallen.
Een werkbare verdeling:
| Situatie | Pensioen naast AOV |
|---|---|
| Geen buffer en geen AOV keuze | Start klein of wacht met opschalen |
| Buffer groeit, AOV offerte loopt | Kies een minimale automatische pensioeninleg |
| AOV premie bekend, wachttijd helder | Herbereken hoeveel pensioen maandelijks past |
| Hoge winst en goede buffer | Gebruik extra jaarruimte of reserveringsruimte als dat fiscaal past |
Wil je het pensioenbedrag zelf bepalen, begin dan met hoeveel pensioen sparen als ZZP’er. Daar trek je eerst AOW en oud werkgeverspensioen af. Zo kies je niet zomaar een percentage van je omzet.
De toekomstige BAZ verandert de rekensom niet meteen
De Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen is nog niet ingevoerd. Volgens Rijksoverheid moet het wetsvoorstel nog naar de Tweede Kamer en Eerste Kamer. Daarna duurt het nog ten minste enkele jaren voordat de verzekering er is.
De bekende hoofdlijnen zijn nuttig voor planning, maar vervangen je eigen keuze vandaag niet:
| Onderdeel | Stand van zaken volgens Rijksoverheid en KVK |
|---|---|
| Premie | 5,4% van inkomen, maximaal €171 per maand, bedragen kunnen wijzigen |
| Uitkering | 70% van inkomen vóór arbeidsongeschiktheid, tot maximaal minimumloon |
| Wachttijd | twee jaar |
| Doelgroep | zelfstandige ondernemers met winst uit onderneming |
| Niet voor | onder meer DGA’s en resultaatgenieters volgens de huidige uitleg |
Voor je maandbudget is vooral die wachttijd belangrijk. Gaat de BAZ straks door, dan moet je nog steeds de eerste twee jaar overbruggen. Dat kan via eigen vermogen, partnerinkomen, broodfonds, schenkkring of een private AOV met kortere wachttijd. Niet gratis dus.
KVK verwacht dat ondernemers tot 2030 nog geen verplichte verzekering hoeven te hebben. Neem dat mee, maar haal het risico niet uit je tarief.
Wat als je vanuit loondienst start?
UWV heeft een vrijwillige verzekering voor zelfstandigen die uit loondienst of een uitkering komen. Volgens UWV moet je je meestal binnen 13 weken aanmelden nadat je werknemersverzekering stopt. Er gelden extra voorwaarden. Dit is dus geen algemene route voor iedere ZZP’er.
Waarom staat dit in een pensioenartikel? Omdat oude loondienst vaak ook oud pensioen betekent. Kijk op Mijnpensioenoverzicht wat je al hebt opgebouwd. Controleer meteen of je nog inkomensbescherming hebt via je werknemersverleden.
Die twee dingen zijn apart, maar ze komen vaak tegelijk langs. Je stopt met loondienst, verliest automatische werknemersbescherming en moet zelf pensioenopbouw regelen.
Praktisch reserveringsschema
Gebruik dit als maandelijkse volgorde nadat een factuur betaald is:
- Zet btw apart als je btw afdraagt.
- Zet inkomstenbelasting en Zvw apart, of betaal via een voorlopige aanslag.
- Vul je huishoudbuffer aan.
- Vul je wachttijdbuffer aan tot het bedrag dat past bij je AOV keuze.
- Betaal AOV, broodfonds of andere inkomensbescherming als vaste maandlast.
- Maak pensioeninleg automatisch over.
- Gebruik extra winst pas daarna voor extra pensioenstorting of snellere bufferopbouw.
Is er niet genoeg geld voor stap 5 en 6? Dan heb je geen pensioenprobleem, maar een tariefprobleem. Pas je uurtarief, kosten, privé opname, risico of pensioenambitie aan. Vervelend, maar beter nu dan na drie jaar losse incasso’s.
→ Snelle controle
Kun je je AOV premie alleen betalen door pensioeninleg te stoppen? Dan is je maandbudget te krap. Kun je pensioen alleen betalen zonder wachttijdbuffer? Dan is je pensioenplan kwetsbaar.
Wanneer advies verstandig is
Dit artikel helpt je rekenen, maar is geen persoonlijk verzekeringsadvies of productadvies. Haal advies erbij als je kostwinner bent of medische voorgeschiedenis hebt. Doe dat ook bij zwaar fysiek werk, een BV of loondienst naast ZZP. Of bij grote reserveringsruimte of afhankelijkheid van partnerinkomen.
Bij AOV maken voorwaarden veel uit. Denk aan wachttijd, eindleeftijd, beroepsarbeidsongeschiktheid, passende arbeid, indexatie en uitsluitingen. Bij pensioen geldt hetzelfde voor fiscale ruimte, uitkeringsfase en geld dat je vastzet voor later.
Het doel is dus niet een perfect percentage. Het doel is een eerlijk uurtarief en maandbudget. Dan zie je wat je beschermt: de komende maanden, inkomen bij uitval en inkomen later.
Gebruikte bronnen
- Rijksoverheid, plannen voor verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- KVK, verplichte AOV in 2030, kies nu nog zelf, bijgewerkt 21 mei 2026 en gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Belastingdienst, jaarruimte voor aftrek van lijfrentepremies, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Belastingdienst, aftrekken lijfrentepremies, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Nibud, een financiële buffer opbouwen, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- UWV, verzekering via UWV als u zzp’er bent, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Mijnpensioenoverzicht.nl, startpagina en Factor A verwijzing, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- CBS StatLine 86163NED, zelfstandigen inkomen en vermogen, voorlopige cijfers 2024, gecontroleerd op 2 juli 2026.
Dit artikel is algemene informatie voor ZZP pensioenplanning. Het is geen persoonlijk financieel, fiscaal of verzekeringsadvies.