Geen pensioen opgebouwd voelt groot, maar het is meestal geen ja of nee vraag. Als ZZP’er heb je vaak AOW, soms oud pensioen uit loondienst en misschien vrij vermogen. Daarnaast heb je soms fiscale ruimte om alsnog iets op te bouwen.
Begin dus niet met paniek, en ook niet meteen met een pensioenrekening. Zoek uit wat er al is, wat er mist en welk bedrag je kunt volhouden.
Stap 1: check of je echt geen pensioen hebt
Veel ZZP’ers zeggen “ik heb geen pensioen”, maar bedoelen vaak iets anders. Ze bouwen nu niets op via hun onderneming.
Kijk daarom eerst naar deze vier bronnen:
| Bron | Wat kan daar zitten? |
|---|---|
| AOW | Basisinkomen vanaf je AOW-leeftijd |
| Oude werkgevers | Pensioen uit eerdere loondienst |
| Verplicht beroepspensioen | Alleen in sommige beroepen en sectoren |
| Eigen potjes | Lijfrente, banksparen, beleggingen of spaargeld dat je al hebt bestemd voor later |
Nibud zegt het zelf vrij simpel. Bouw je als zelfstandig ondernemer naast AOW niet vanzelf aanvullend pensioen op? Dan moet je dat als ondernemer zelf regelen. Wijzer in geldzaken noemt ongeveer dezelfde basis. AOW heb je meestal wel na wonen of werken in Nederland. Hoger pensioen moet je vaak zelf organiseren.
Stap 2: neem AOW mee, maar overschat het niet
De AOW is de basis van je pensioenplan. Vanaf 1 juli 2026 noemt de SVB bruto €1.662,16 per maand voor een alleenstaande, zonder vakantiegeld. Voor gehuwden of samenwonenden is dat €1.139,39 bruto per persoon per maand, ook exclusief vakantiegeld.
Dat is nuttige informatie, maar geen volledig pensioenplan. Je AOW kan lager zijn als je jaren buiten Nederland hebt gewoond of gewerkt. Het bedrag hangt ook af van je woonsituatie.
Lees eerst hoe AOW voor ZZP’ers werkt bij buitenlandse jaren. Dat helpt ook als je eerder wilt stoppen of met een partner rekent.
⚠ AOW is niet je buffer tot AOW-leeftijd
De AOW begint pas vanaf je AOW-datum. Wil je eerder stoppen, dan moet je de jaren tot die datum zelf betalen. Dat is een apart gat naast het maandelijkse tekort na je AOW-leeftijd.
Stap 3: haal je oude werkgeverspensioen op
Heb je ooit in loondienst gewerkt, dan staat er waarschijnlijk ergens pensioen. Ook een klein bedrag kan je berekening veranderen.
Log in op Mijnpensioenoverzicht.nl en let op drie dingen:
- Kijk naar je pensioen uit werkgeversregelingen.
- Controleer of AOW al in het totaalbedrag zit.
- Noteer of je met bruto of netto bedragen werkt.
Mijnpensioenoverzicht geeft bruto jaarbedragen door en schat daarna een netto maandbedrag. Vakantiegeld, aftrekposten, toeslagen of extra inkomsten naast pensioen tellen niet mee. Prima voor een eerste inventarisatie dus, maar niet als precieze belastingberekening.
✓ Voorkom dubbel tellen
Trek AOW maar één keer af, anders tel je de basisuitkering dubbel mee.
Stap 4: bereken eerst het gat
Zodra je AOW en oud pensioen kent, kun je pas zeggen hoeveel er mist. Dat hoeft niet perfect; een grove berekening is beter dan helemaal niets doen.
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Doel | Gewenst bruto maandinkomen later | €3.000 |
| AOW | Volledige AOW alleenstaand, bruto per maand | €1.662 |
| Oud pensioen | Pensioen uit eerdere loondienst | €250 |
| Gat | Zelf aan te vullen €3.000 − €1.662 − €250 | ca. €1.088/mnd |
Dit getal is geen opdracht om morgen €1.088 per maand te storten. Het vertelt alleen welke maandelijkse aanvulling je later ongeveer zoekt. Daarna vertaal je dat naar vermogen op je pensioendatum en haalbare inleg nu.
Gebruik de pensioenscan om je AOW, oud werkgeverspensioen en gewenste maandinkomen naast elkaar te zetten. Wil je daarna weten wat dat betekent voor je maandbedrag? Lees dan hoeveel pensioen je per maand moet sparen als ZZP’er.
Stap 5: kies een volgorde die je volhoudt
Als je weinig of niets hebt opgebouwd, wil je misschien meteen hard repareren. Soms logisch, maar bij ZZP’ers komt alles uit dezelfde omzet: belasting, buffer, inkomen bij ziekte en pensioen.
Een nuchtere volgorde werkt dan zo:
- Zet je belastingreserve apart, anders eet je pensioenpot straks je aangifte op.
- Zorg voor een basisbuffer voor rustige maanden en late betalingen.
- Denk na over inkomen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid.
- Start met een pensioenbedrag dat je ook in een matige maand kunt betalen.
- Vul in goede kwartalen extra aan, als je fiscale ruimte hebt.
Dat is saai, maar werkbaar: vaste inleg werkt vaak beter dan fanatiek starten en stoppen.
ℹ Geen pensioen is niet hetzelfde als alles vastzetten
Gebruik geen geld voor pensioen als je het binnen een jaar nodig kunt hebben. Denk aan btw, inkomstenbelasting, huur, hypotheek of zakelijke tegenvallers. Fiscale pensioeninleg is bedoeld voor later en zit meestal vast tot de uitkeringsfase.
Stap 6: gebruik jaarruimte als fiscale grens
Wil je pensioen opbouwen met belastingvoordeel, dan kan dat via een lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht. Een lijfrente is een geblokkeerde pensioenrekening of verzekering. De Belastingdienst kijkt daarbij naar je pensioentekort. Je jaarruimte bepaalt hoeveel je in een jaar maximaal mag aftrekken. Voor 2026 hangt die jaarruimte af van je situatie in 2025.
Heb je eerdere jaren niet gebruikt, dan kan reserveringsruimte helpen. Dat is oude jaarruimte die je alsnog mag gebruiken. De Belastingdienst zegt dat niet gebruikte jaarruimte nog tien jaar kan meetellen. Heb je ook gewone jaarruimte, dan gebruik je de reserveringsruimte eerst.
Reken je ruimte uit met de jaarruimte tool, of lees eerst jaarruimte 2026 voor ZZP’ers.
⚠ Jaarruimte is geen spaardoel
Als je €8.000 jaarruimte hebt, hoef je niet automatisch €8.000 te storten. Je mag tot dat bedrag fiscaal aftrekbaar inleggen, als je geldzaken dat toelaten.
Stap 7: begin klein als groot niet lukt
Laat beginnen is vervelend, maar niet zeldzaam. De praktische vraag is niet of je het verleden perfect kunt inhalen. Dat kan meestal niet, dus de vraag is welke knop je vandaag kunt draaien.
Je hebt er grofweg deze vijf:
| Knop | Wat doet die? |
|---|---|
| Meer inleggen | Meer opbouw, maar minder vrije ruimte nu |
| Langer doorwerken | Meer jaren opbouw en minder jaren uitkering nodig |
| Lager doelinkomen | Kleiner pensioengat, als je lasten later echt lager zijn |
| Vrij vermogen bestemmen | Spaargeld of beleggingen deels apart zetten voor later |
| Fiscale ruimte gebruiken | Inleg aftrekken binnen jaarruimte en reserveringsruimte |
Begin desnoods met €100 of €250 per maand, met één vast kwartaalmoment voor bijstorten. Daarmee bouw je eerst een systeem; het gat werk je daarna stap voor stap weg. Zonder systeem blijft pensioen iets voor later, en later is precies het probleem.
Wat kun je deze week doen?
Maak het klein genoeg om af te krijgen:
- Log in bij Mijnpensioenoverzicht en noteer je oude pensioen.
- Check je AOW-situatie, vooral als je jaren in het buitenland hebt gewoond.
- Kies één bruto of netto doelbedrag per maand.
- Doe de pensioenscan en schrijf het maandelijkse gat op.
- Bereken je jaarruimte.
- Kies een eerste inleg die je drie maanden kunt volhouden.
- Zet een kwartaalmoment in je agenda om te verhogen als de omzet goed was.
Als daar een laag bedrag uitkomt, is dat niet mislukt. Het is gewoon het bedrag dat nu past; volgend kwartaal kun je opnieuw kijken.
Gebruikte bronnen
- SVB, AOW-bedragen vanaf 1 juli 2026, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Belastingdienst, jaarruimte voor aftrek van lijfrentepremies, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Belastingdienst, aftrekken lijfrentepremies, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Mijnpensioenoverzicht.nl, uitleg bruto en netto berekening, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Nibud, ZZP en pensioen, gecontroleerd op 2 juli 2026.
- Wijzer in geldzaken, pensioen voor ZZP’ers, gecontroleerd op 2 juli 2026.
Dit artikel is algemene informatie voor pensioenplanning. Het is geen persoonlijk financieel advies, belastingadvies of productadvies.